Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ Ν.Π. ΚΑΡΥΔΗ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2018) της ΜΙΝΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ Ν.Π. ΚΑΡΥΔΗ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2018)

της  ΜΙΝΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Κι ύστερα μου μιλάς για καλοκαίρια

Κι ύστερα για μια Άνοιξη μιλάς…

Πώς να στολίσω τα νερά; 
 (Τραγούδι του ΝΕΟΥ ΚΥΜΑΤΟΣ)

[..] 

Πώς να μιλήσω για τον Νίκο Καρύδη, τον συνδημιουργό μου, τον συνομιλητή μου, τον Ποιητή;

Η απόδοση τιμής ως προς τη μνήμη του δεν είναι δυνατόν να με αφορά διότι τον «γνώρισα» εν ζωή καθώς ο λόγος του ήταν και είναι ζωντανός. Δεν θα έγραφα εάν δεν υπήρχε. Όταν πρωτοδιάβασα στο ψυχρό κατά λοιπά διαδίκτυο ένα ποίημά του, τον αναζήτησα ζώντα. Δεν μπορούσα να πιστέψω πως το ποίημά του είχε γραφτεί 40 χρόνια πριν. Αυτό αποδεικνύει τη διαχρονικότητα του μεστού λόγου, του καλοζυγισμένου από τεχνικής άποψης πονήματος, το σεβασμό στην ελληνική γλώσσα, την κατάρτισή του. Διότι τίποτα κενό δεν παραμένει ζωντανό, παρά εξαϋλώνεται.

Ο Νίκος Καρύδης ενδοσκοπεί μονίμως , καταβυθίζεται ενσυνείδητα όχι στα νοήματα των λέξεων (αυτά τα κατέχει λόγω ιδιότητας και φυσικής ροπής), αλλά στην απάντηση κάθε υπαρξιακού ερωτήματος που ταλανίζει τον άνθρωπο. Γοητεύεται από τη διαδικασία αυτή καθώς ανακαλύπτει τον έσω εαυτό, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητες και θέτοντας τελικά τα όρια του βίου του.

«Τίποτα άλλο δεν έπραξα

από το να σκέφτομαι την ουσία μου

[..]

«Πορεύομαι προς την Ιθάκη

Όμως δεν είμαι ο Οδυσσέας.

Αδιάφορο αν θα φτάσω εκεί.

Θα περάσει καιρός πολύς για να πω:

Τον δρόμον τετέλευκα*» Ν.Κ. (1971)

Δεν βιάζεται κατά την εναγώνια αυτή πορεία. Μελετά, αναζητά, στροβιλίζεται σε δίνες, ρισκάρει προκαλώντας το «θάνατο εκ του έρωτος». 

«Θάνατος η μαχαιριά του ματιού μου

στην ακινησία του Αυγούστου» Ν.Κ. (1976)

ή

«Την αγάπη μου λέει τη βρήκαν περιττή

Και τη σκότωσαν στην άκρη του ματιού μου» Ν.Κ. (1976)

Η συντριβή του λοιπόν δεδομένη, από έρωτα. Η συντριβή τους προδιαγεγραμμένη καθώς ο συμβιβασμός και η φυσική συστολή απέτρεψε την κραταιά τελική νίκη εκείνη που αγιάζει και ιερουργεί στα σώματα.

 Ο ποιητής, δεν ξεφεύγει από την θεματολογία που όλοι όσοι κι όσες συγγράφουν, περιστρέφονται. Πατρίδα, φιλία, τόπος, έρωτας, θάνατος..

Το 1971, έτος σταθμός στη γραφή του, τον στρέφει από τον έμμετρο  λόγο στον ελεύθερο στίχο, 47 χρόνια πριν!!! Στις αρχές του 1971, προκαλώντας την τύχη του, θεωρεί τα πάντα ανούσια, ανιαρά. Ανησυχεί μήπως χαθεί στα απαίσια, όπως λέει. Ψάχνει εναγωνίως την ουσία της ζωής.. Δεν είναι εδώ ή εκεί, λέει.. «Κάπου αλλού έχει αφήσει τον εαυτό του. Σε μια αποσύνθεση που δεν θυμάται πότε άρχισε!! 

Δεν είμαι σε απαλά αρπίσματα
της μελίφθογγης κιθάρας εγώ.
Ούτε στο συσπασμένο πρόσωπο
που ο ήχος παραλλάζει
αναγκάζοντάς το να τραγουδήσει..

Δεν είμαι εγώ στον καθρέφτη μπροστά
με το προσποιητό χαμόγελο..

Ούτε στο γέλιο που βγαίνει μόνο
από χείλη δυσκολογέλαστα..

Δεν είμαι εκεί
αλλού κάπου έχω αφήσει τον εαυτό μου.
Ίσως σε ένα όνειρο εφηβείας
ανεκπλήρωτο..

Ίσως σε κάποια αποσύνθεση
που δεν θυμάμαι πότε άρχισε... Ν. Κ. (1971)

Και αναμένει το ΝΟΗΜΑ!

 Το νόημα έρχεται μήνες αργότερα όταν ο ποιητής ελευθερώνεται ξαφνικά. Η πένα ως προέκταση της ψυχής του, ρέει, συνεχώς ρέει συναισθήματα, εικόνες, δάκρυα που δεν κύλησαν στο πρόσωπο, τινάζει τη σκόνη της ψυχής κι αφήνεται, στα χέρια της Μοίρας που προκάλεσε. Κι εκείνη άκουσε, τον άκουσε. Η γραφή του μετατρέπεται σε ύμνο κάποιας θαυμάσιας τελετουργίας! 

«Προσπαθώ να γράψω κάτι.

Να αρχίσω απ΄ τα  μάτια σου;

Με τυφλώνουν

Απ΄τη σκέψη σου;

Με ζαλίζει

Απ΄τον πόνο σου;

Με πληγώνει

Όλα έρχονται και φεύγουν

Όλα συνταιριάζουν και αναλύονται

Και στο τέλος δε γράφω.

Γιατί δεν μ΄ αφήνεις να γράψω;» ΝΚ (1971)

Όταν η πραγματικότητα τον ξεπερνά, θαλερά αποκρίνεται στον ίδιο του τον εαυτό και παραδέχεται την υπέροχη ήττα του:

«Νιώθω λυγμός που ποτέ δεν ξέσπασε!»

Μη, φτάνει πια, δεν τα μπορώ άλλο
Τα μάτια σου, να ερευνούν την μελαγχολία μου
Να μπήγονται μαχαίρια στης ψυχής μου τη σκέψη
Να με σκιάζουν με τη θανατερή τους γυαλάδα
Μη, κάρφωσέ τα στο άπειρο, φώτισε τα σκότη
Ανάστησε τους βρικόλακες της άρνησης
Ζέστανε τα νεκρά αστέρια
Κυλίσου, απλώσου, αγκάλιασε τον άπειρο κόσμο
Γίνε πνεύμα, λάμψη, θάμπος, μέγα αστέρι
Εκεί θα συναντηθεί η ατονία μου με τη λάμψη σου...

Εκεί, στο επέκεινα συναντηθήκαμε λοιπόν. Στην άκρη των καιρών, στις ρωγμές του συμπαντικού χρόνου, χωρίς ονόματα, μορφή, ύλη. Εκεί όπου κανείς και τίποτε δεν θα μπορέσει ποτέ να συνυπάρξει δίχως αμοιβαία συναίνεση. Διότι ο παράξενος άνθρωπος Νίκος Καρύδης, μπορεί να κατοικεί στις αιώνιες φλέβες εκλεκτικών συγγενειών.

Αναζητήστε τον στη γραφή του. Είναι καταδεκτικός, απλός, λιτός, γήινος και ουράνιος. Θα σας δεχθεί χαμογελώντας ανοιχτόκαρδα και κοιτώντας σας ευθέως στο βάθος των ματιών σας.

Αιωνία σου η ανάμνηση!!

ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΛΕΥΚΑΔΑ 3 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2018

Μια αιωνιότητα θα περιμένω τη στιγμή σου// Γιώτα Τσερτεκίδου//Ανάγνωση της Μίνας Παπανικολάου

ΑΝΑΓΝΩΣΗ της Μίνας Παπανικολάου

ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΜΠΙΚΗΡΟΠΟΥΛΟΣ/ΓΙΩΤΑ ΤΣΕΡΤΕΚΙΔΟΥ/ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

«Μια αιωνιότητα θα περιμένω τη στιγμή σου»

Γιώτα Τσερτεκίδου//Εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ

Η ποίηση αναγεννάται κάθε φορά που θυμιάματα γραφών αναδύονται από το ποιητικό σύμπαν και ακουμπούν στις πτυχώσεις του χαρτιού, στις ροές της μνήμης , στις ρωγμές των ψυχών ή της ψυχής που γινομένη πια, αντιδρά στη σιωπή που επιβάλλει η φροντίδα του κυοφορούμενου έργου.

Η Γιώτα Τσερτεκίδου καιρό πριν, σιωπούσε, αφουγκραζόταν, κατέγραφε και χρειάστηκε η αφορμή της απώλειας και του χρέους προς αγαπημένη μορφή να αναδυθεί για να ουρανοσκεπάσει πλέον τη γραφή της.  

Διότι η ποίηση κυοφορείται στα άδυτα των πηγών της αρχέγονης θλίψης του ποιητή, εκείνης της θλίψης που μυστηριακά μοιράζονται όλοι όσοι και όσες υπηρετούν την ποίηση και άδολα προστρέχουν για να λυτρωθούν στα καθάρια νερά της. 

Η καθαρότητα και η αμεσότητα, εντοπίζεται παντού σε κάθε στίχο της πρώτης ποιητικής συλλογής της Γιώτας Τσερτεκίδου «Μια αιωνιότητα θα περιμένω τη στιγμή σου», από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ,  με μια αφηγηματική ποιητική φόρμα που προσομοιάζει με πεζό λόγο αλλά δεν είναι. Πρόκειται για ποιητική εκφορά του λόγου, μέσα από κανάλια ευθύτητας και ευδιάκριτα καταγεγραμμένες χροιές. 

Πώς αλλιώς θα μπορούσε να αποτυπωθεί το σκληρό ταξίδι στη ζωή, που καταλήγει να μοιάζει με χρόνο που έχει σταματήσει στη στιγμή που συνδέει το παρελθόν, με το παρόν και στερεί το μέλλον από πιθανότητες αναβίωσης των ωραιότερων συναισθημάτων που μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος; Πώς περιγράφεται η καταρράκωση της παιδικότητας, της ειλικρίνειας, της άφεσης, της πίστης σε μια στιγμή όμοια με αιωνιότητα;

Η ποιητική αφηγηματική, διαιρεμένη σε ενότητες προσομοιάζει με στάδια ωρίμανσης της ποιήτριας και διαπερνά σαν λεπτή βελόνη την ύπαρξη και το έργο της και αυτό είναι που έχουμε τη χαρά να σας παρουσιάζουμε σήμερα. Μας ταξιδεύει από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση, τον πρώτο έρωτα και τη γέννηση μιας νέας ζωής, τα θεμέλια της ψυχικής της ωρίμανσης (τους γονείς της δηλαδή) και τη θέση της στο κοινωνικό γίγνεσθαι του τόπου.

Πολλά ανατράπηκαν στο πέρασμα του χρόνου  -..και για ποιόν δεν ανατρέπονται;!!..- ενώ άλλα έμειναν σταθερά κι ακλόνητα. Ακλόνητες μένουν κι οι αρχές της Γιώτας Τσερτεκίδου, η αφοσίωσή της στα αγαπημένα της πρόσωπα, στο λόγο ύπαρξής της, το παιδί της, που κυριαρχεί ως ήλιος στο έργο της. 

"Αγαπημένο μου τέκνο όλων!
Της ψυχής ευτυχία
ήλιε μου ευλογημένε
Κάθε ανάσα μου σου παραθέτω"

Η πατρική φιγούρα, επιβλητική αλλά καθόλου δυσθεώρητη αποτελεί το δεύτερο σημείο αναφοράς της ποιητικής συλλογής. Σαν όλα τα γραφόμενα να αποζητούν την επιβεβαίωσή του: «καλώς εποίησες παιδί μου» και ταυτόχρονα να επιβεβαιώνουν την συνέχιση και την ύπαρξη του πατέρα μέσα από το παιδί του με έναν τρόπο διαπεραστικό και διαρκή.

 Η μητέρα, διατηρεί τα σκήπτρα της στο βασίλειο της τρυφερότητας και της άμετρης αγάπης, σεμνή παρουσία στα δρώμενα που ριγούν συνεχώς την ψυχή της ποιήτριας και την οδηγούν στην αυτογνωσία της και στην παραδοχή της δικής της αλήθειας. 

"..κι εγώ πιστή σαν μάνα
στις στιγμές μας
στο αντάμωμα
ριγώ
στη σκέψη και μόνο.
Ω Αγάπη το συνώνυμό σου
είναι Μητέρα!"

Εν κατακλείδι, η μικρή –κάποτε – νεράιδα αποχαιρετά τη νεότητα, μεγαλώνει και υπόσχεται αφοσίωση και γενναιότητα. Μεγαλώνει σε μία στιγμή, κλείνει απαλά τη πόρτα και βγαίνει στον κόσμο, στη ζωή, στη γραφή που γυμνώνει και όπου γυμνώνεται οικειοθελώς, καθόλου αδύναμη πια.

"..των σκέψεών μου λυτρωμός
το άγνωστο.
Αναρχικά βράδυα λυγμών
δακρύων ατελείωτοι πόθοι.
Υπηρέτης σας πιστός, ως το τέλος.

Δόξα στις στιγμές που έπεται νάρθουν
κι ας είναι ματωμένες!"

 Εξάλλου, ποιος πόνος είναι ισχυρότερος από τον πόνο της απώλειας; Και ποιος πόνος σε δυναμώνει περισσότερο από εκείνον της απελπισίας; Ή θα χαθείς ή θα αγωνιστείς. Και η Γιώτα Τσερτεκίδου στο βιβλίο της μας δηλώνει με θέρμη πως θα αγωνιστεί και θα υπηρετήσει με τον καλύτερο τρόπο τη ζωή και μέσα από την ποίηση.Έως την αιωνιότητα.

Η διαφαινόμενη γοητευτική γραφή της αποτελεί εχέγγυο για το ποιητικό της μέλλον, το οποίο και θα αναμένουμε με χαρά.

Καλοτάξιδο!!
Μίνα Παπανικολάου
Κατερίνη

5/12/2014

ΑΣΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

My People (Langston Hughes)-Μεταφρ: Μίνα Παπανικολάου

My People (Langston Hughes)

Stcakpole Peter- Black and White Children playing at school playard

The night is beautiful,

So the faces of my people.

The stars are beautiful,

So the eyes of my people

Beautiful, also, is the sun.

Beautiful, also, are the souls of my people.

Οι άνθρωποί μου

Μετάφραση: Μίνα Παπανικολάου

Η νύχτα είναι ωραία.

Το ίδιο και τα πρόσωπα των ανθρώπων μου.

Τ΄αστέρια είναι ωραία.

Το ίδιο και τα μάτια των ανθρώπων μου.

Ωραίος, επίσης, είναι κι ο ήλιος.

Ωραίες, επίσης, είναι και οι ψυχές των ανθρώπων μου.

Πηγή: http://www.poemhunter.com/langston-hughes/biography/

An American poet, social activist, novelist, playwright, and columnist. He was one of the earliest innovators of the then-new literary art form jazz poetry. Hughes is best known for his work during the Harlem Renaissance. He famously wrote about the period that "Harlem was in vogue."  ( 1902-1967)

Ποίηση/Poetry

It is by faith that poetry
as well as devotion
soars above this dull earth

That imagination breaks through its clouds
breathes a purer air
and lives in a softer light.

Henry Giles

******************
Με την πίστη η  ποίηση
όπως και η αφοσίωση
ανυψώνει πάνω από την μουντή γη.

Αυτή η φαντασία διαπερνά τα σύννεφά της
αναπνέει καθαρό αέρα
και ζει σ΄ένα πιο απαλό φως..

Χένρυ  Γκιλς


(μετ: Μ.Παπανικολάου)

"Αποχρώσες ενδείξεις" της Μίνας Παπανικολάου

"Αποχρώσες ενδείξεις"-μια έκθεση εικαστικών
Κείμενο και φωτογραφίες Μίνα Παπανικολάου

***************************************************

Περιδιαβαίνοντας λυρικά των χρωμάτων μονοπάτια, των υλικών και των δεσμεύσεών τους στους καμβάδες και στα ξύλα, μια σκέψη τριβελίζει το μυαλό. Θα πρέπει ναναι όμορφοι ετούτοι εδώ οι άνθρωποι. Όμορφοι, λαμπεροί, ιδιαίτεροι, χαρισματικοί ή νάχουν τη λαβωματιά της  "ιερής τρέλλας", γιατί όχι;

 

Τεχνίτες του ξύλου και της παλέτας, του αρωματικού χρώματος στα πινέλα τους καθώς ανακατέβεται περίτεχνα και λυκνιστά με το χρώμα και "μιλά" με λέξεις μυστικές-φανερωμένες  στο σχήμα που κάθε φορά δίνει ζωή στα άψυχα.

Ντάλιες ναζιάρες και εγωπαθείς μυρτιές, κατακλύζουν το χώρο γύρω μου. Πέτρα, πέτρα το χτίσιμο του σπιτιού, το βλέπεις μπροστά σου να συμβαίνει, έως που ακούς το μυστρί να φτιάχνει φωλιά , ν άνοίγει χέρια αγκαλιές να υποδεχθεί το πολύτιμο της δροσιάς υλικό.

Αγγίζω τους μεταλλικούς  αριθμούς και τα σύμβολα. Το παγωμένο υλικό σφίζει από ζωή. Κρυφακούω μηνύματα ..Κόκκινα καρφιά σταυρωτά και στεφάνια ακάνθινα..Για ποιόν Θεό; Μας βλέπει;  Κουβαλά το Σταυρό ξυπόλητος, πληγωμένος. Μα ακόμα πονάμε.

Με εντόπισε να περιφέρομαι η μικρή ροδαλή παιδούλα της νεότητάς μας.Χαμογελά. Ανταποκρίνομαι αβίαστα. Τι πιο φυσικό απ΄το να χαμογελάς σ΄ένα παιδί που δεν θα μεγαλώσει ποτέ!!

Πιο κάτω κερνά καφέ η αίσθηση της απλότητας σε περιγράμματα λευκά και πράσσινα. Θα πιω!

Νοιώθω τα κύμματα, κοντά είναι η θάλασσα η αγαπημένη μου, και τα κοχύλια, τα  κοράλλια της τα αρπάζω και τα φορώ κολιέ και στολίδι στα μαλλιά μου. Νιώθω την άμμο στην παλάμη μου ν΄αναπνέει αρμύρα και φύκια.

Ακούγονται μουσικές ακορντεόν, βιολιά.. Πλησιάζω και βρίσκω να με περιμένει δίπλα στο ψάθινο τραπέζι μια αναποδογυρισμένη καρέκλα,τσιγάρα sante και μια ανάμνηση αρωματικής νοσταλγίας στο τραπέζι. Θα μείνω για λίγο..

Στη στροφή με αντικρίζει ένας επαναστάτης ήλιος και η Ελλάδα φιμωμένη.Πίκρα. Πώς γίναμε; 

Αμέτοχοι στα τεκταινόμενα  οι ερωτευμένοι...Ούτε που νοιάζονται για τον κατακλυσμό, βαδίζουν αγκαλιασμένοι προς το μέλλον τους και πιο πέρα, μία ντίβα στα κατακκόκκινα μας κοιτά όλους αφ΄υψηλού.

Οι μπαλαρίνες περιστρέφονται γύρω απ΄τον άξονα της γης και η σελήνη  έσκυψε να δει τι συμβαίνει εδώ. Εκάβη, κρυφοκοιτάς με ικανοποίηση, το ξέρω. Δικαιώνουμε συνεχώς το μύθο και τον ανατρέπουμε κατά τη βούλησή μας.

Δεν αντιδράς, ξέρεις πως εδώ συγκεντρώθηκαν τιμητές. Να σου χαρίσω ένα τριαντάφυλλο απ΄το περιβόλι μου; Να σε καλοπιάσω για να μας καλοδεχθείς ξανά.

Τί συντροφιά κι απόψε;;!!!

****************************************************************

Τα μέλη της Ένωσης Εικαστικών Καλλιτεχνών Πιερίας που συμμετέχουν στην ομαδική έκθεση στα πλαίσια των εορτασμών των 100 χρόνων της ελεύθερης Κατερίνης και της Μακεδονίας:

 1. ΑΧΥΡΙΔΟΥ- ΚΟΥΚΑΡΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ

2. ΓΑΒΡΗ ΕΙΡΗΝΗ

3.ΓΙΑΜΟΥΖΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ

4.ΓΙΑΜΟΥΖΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

5. ΚΑΖΑΝΤΑΝΙΔΟΥ-ΒΑΡΥΤΙΜΙΔΟΥ ΓΙΩΤΑ

6. ΚΑΜΠΕΡΙΔΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ

7. ΚΑΡΑΚΟΥΣΗ ΜΑΡΙΑ

8. ΚΑΡΕΛΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ

 9. ΜΑΚΡΗ ΧΑΡΟΥΛΑ

10. ΝΕΣΤΩΡΑΣ ΣΩΤΗΡΗΣ

11. ΞΙΦΙΛΙΝΟΥ ΙΛΟΝΑ

12. ΟΥΣΤΑΜΠΑΣΙΔΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΑ

13. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ

14. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΙΝΑ

15. ΠΟΙΚΙΛΙΔΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ

16. ΠΙΤΣΙΑ ΜΑΡΤΙΝΑ

17. ΣΑΚΟΓΛΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

18. ΤΖΕΚΟΥ ΕΙΡΗΝΗ

19.ΤΖΙΑΤΖΙΟΥ ΑΝΝΑ

20. ΧΑΤΖΗΣ ΜΙΧΑΗΛ

21.ΡΑΠΤΗ ΕΛΕΝΑ

22.ΡΟΥΣΟΥ ΜΑΡΙΝΕΛΑ

23.ΣΕΡΕΤΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
24.ΚΟΣΥΒΑΣ ΘΑΝΟΣ
25. ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ ΛΙΤΣΑ
26.ΚΟΥΖΟΓΛΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
27. ΜΠΟΥΚΟΥΒΑΛΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
28.ΚΑΡΛΕΤΣΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ
29. ΣΕΡΕΤΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
30.ΒΟΥΒΑΡΗ ΕΛΕΝΗ
31.ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΝΟΤΙΣ
32.ΒΑΡΥΤΙΜΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ