Τρίτη 21 Αυγούστου 2018

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ Ν.Π. ΚΑΡΥΔΗ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2018) της ΜΙΝΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ



Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ Ν.Π. ΚΑΡΥΔΗ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2018)
της  ΜΙΝΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ


Κι ύστερα μου μιλάς για καλοκαίρια
Κι ύστερα για μια Άνοιξη μιλάς…
Πώς να στολίσω τα νερά; 
 (Τραγούδι του ΝΕΟΥ ΚΥΜΑΤΟΣ)


[..] 

Πώς να μιλήσω για τον Νίκο Καρύδη, τον συνδημιουργό μου, τον συνομιλητή μου, τον Ποιητή;
Η απόδοση τιμής ως προς τη μνήμη του δεν είναι δυνατόν να με αφορά διότι τον «γνώρισα» εν ζωή καθώς ο λόγος του ήταν και είναι ζωντανός. Δεν θα έγραφα εάν δεν υπήρχε. Όταν πρωτοδιάβασα στο ψυχρό κατά λοιπά διαδίκτυο ένα ποίημά του, τον αναζήτησα ζώντα. Δεν μπορούσα να πιστέψω πως το ποίημά του είχε γραφτεί 40 χρόνια πριν. Αυτό αποδεικνύει τη διαχρονικότητα του μεστού λόγου, του καλοζυγισμένου από τεχνικής άποψης πονήματος, το σεβασμό στην ελληνική γλώσσα, την κατάρτισή του. Διότι τίποτα κενό δεν παραμένει ζωντανό, παρά εξαϋλώνεται.




Ο Νίκος Καρύδης ενδοσκοπεί μονίμως , καταβυθίζεται ενσυνείδητα όχι στα νοήματα των λέξεων (αυτά τα κατέχει λόγω ιδιότητας και φυσικής ροπής), αλλά στην απάντηση κάθε υπαρξιακού ερωτήματος που ταλανίζει τον άνθρωπο. Γοητεύεται από τη διαδικασία αυτή καθώς ανακαλύπτει τον έσω εαυτό, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητες και θέτοντας τελικά τα όρια του βίου του.

«Τίποτα άλλο δεν έπραξα
από το να σκέφτομαι την ουσία μου
[..]
«Πορεύομαι προς την Ιθάκη
Όμως δεν είμαι ο Οδυσσέας.
Αδιάφορο αν θα φτάσω εκεί.
Θα περάσει καιρός πολύς για να πω:
Τον δρόμον τετέλευκα*» Ν.Κ. (1971)

Δεν βιάζεται κατά την εναγώνια αυτή πορεία. Μελετά, αναζητά, στροβιλίζεται σε δίνες, ρισκάρει προκαλώντας το «θάνατο εκ του έρωτος». 

«Θάνατος η μαχαιριά του ματιού μου
στην ακινησία του Αυγούστου» Ν.Κ. (1976)
ή
«Την αγάπη μου λέει τη βρήκαν περιττή
Και τη σκότωσαν στην άκρη του ματιού μου» Ν.Κ. (1976)

Η συντριβή του λοιπόν δεδομένη, από έρωτα. Η συντριβή τους προδιαγεγραμμένη καθώς ο συμβιβασμός και η φυσική συστολή απέτρεψε την κραταιά τελική νίκη εκείνη που αγιάζει και ιερουργεί στα σώματα.
 Ο ποιητής, δεν ξεφεύγει από την θεματολογία που όλοι όσοι κι όσες συγγράφουν, περιστρέφονται. Πατρίδα, φιλία, τόπος, έρωτας, θάνατος..
Το 1971, έτος σταθμός στη γραφή του, τον στρέφει από τον έμμετρο  λόγο στον ελεύθερο στίχο, 47 χρόνια πριν!!! Στις αρχές του 1971, προκαλώντας την τύχη του, θεωρεί τα πάντα ανούσια, ανιαρά. Ανησυχεί μήπως χαθεί στα απαίσια, όπως λέει. Ψάχνει εναγωνίως την ουσία της ζωής.. Δεν είναι εδώ ή εκεί, λέει.. «Κάπου αλλού έχει αφήσει τον εαυτό του. Σε μια αποσύνθεση που δεν θυμάται πότε άρχισε!! 

Δεν είμαι σε απαλά αρπίσματα
της μελίφθογγης κιθάρας εγώ.
Ούτε στο συσπασμένο πρόσωπο
που ο ήχος παραλλάζει
αναγκάζοντάς το να τραγουδήσει..

Δεν είμαι εγώ στον καθρέφτη μπροστά
με το προσποιητό χαμόγελο..

Ούτε στο γέλιο που βγαίνει μόνο
από χείλη δυσκολογέλαστα..

Δεν είμαι εκεί
αλλού κάπου έχω αφήσει τον εαυτό μου.
Ίσως σε ένα όνειρο εφηβείας
ανεκπλήρωτο..

Ίσως σε κάποια αποσύνθεση
που δεν θυμάμαι πότε άρχισε... Ν. Κ. (1971)

Και αναμένει το ΝΟΗΜΑ!
 Το νόημα έρχεται μήνες αργότερα όταν ο ποιητής ελευθερώνεται ξαφνικά. Η πένα ως προέκταση της ψυχής του, ρέει, συνεχώς ρέει συναισθήματα, εικόνες, δάκρυα που δεν κύλησαν στο πρόσωπο, τινάζει τη σκόνη της ψυχής κι αφήνεται, στα χέρια της Μοίρας που προκάλεσε. Κι εκείνη άκουσε, τον άκουσε. Η γραφή του μετατρέπεται σε ύμνο κάποιας θαυμάσιας τελετουργίας! 

«Προσπαθώ να γράψω κάτι.
Να αρχίσω απ΄ τα  μάτια σου;
Με τυφλώνουν
Απ΄τη σκέψη σου;
Με ζαλίζει
Απ΄τον πόνο σου;
Με πληγώνει
Όλα έρχονται και φεύγουν
Όλα συνταιριάζουν και αναλύονται
Και στο τέλος δε γράφω.

Γιατί δεν μ΄ αφήνεις να γράψω;» ΝΚ (1971)

Όταν η πραγματικότητα τον ξεπερνά, θαλερά αποκρίνεται στον ίδιο του τον εαυτό και παραδέχεται την υπέροχη ήττα του:

«Νιώθω λυγμός που ποτέ δεν ξέσπασε!»
Μη, φτάνει πια, δεν τα μπορώ άλλο
Τα μάτια σου, να ερευνούν την μελαγχολία μου
Να μπήγονται μαχαίρια στης ψυχής μου τη σκέψη
Να με σκιάζουν με τη θανατερή τους γυαλάδα
Μη, κάρφωσέ τα στο άπειρο, φώτισε τα σκότη
Ανάστησε τους βρικόλακες της άρνησης
Ζέστανε τα νεκρά αστέρια
Κυλίσου, απλώσου, αγκάλιασε τον άπειρο κόσμο
Γίνε πνεύμα, λάμψη, θάμπος, μέγα αστέρι
Εκεί θα συναντηθεί η ατονία μου με τη λάμψη σου...


Εκεί, στο επέκεινα συναντηθήκαμε λοιπόν. Στην άκρη των καιρών, στις ρωγμές του συμπαντικού χρόνου, χωρίς ονόματα, μορφή, ύλη. Εκεί όπου κανείς και τίποτε δεν θα μπορέσει ποτέ να συνυπάρξει δίχως αμοιβαία συναίνεση. Διότι ο παράξενος άνθρωπος Νίκος Καρύδης, μπορεί να κατοικεί στις αιώνιες φλέβες εκλεκτικών συγγενειών.
Αναζητήστε τον στη γραφή του. Είναι καταδεκτικός, απλός, λιτός, γήινος και ουράνιος. Θα σας δεχθεί χαμογελώντας ανοιχτόκαρδα και κοιτώντας σας ευθέως στο βάθος των ματιών σας.

Αιωνία σου η ανάμνηση!!

ΜΙΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΛΕΥΚΑΔΑ 3 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2018

Τρίτη 3 Ιουλίου 2018

Η βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ απέκτησε το αρχείο του Νίκου Γκάτσου

Το αρχείο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων 18 γράμματα του Οδυσσέα Ελύτη καθώς και το σενάριο της ταινίας του Ελία Καζάν "America America", με σημειώσεις του σκηνοθέτη.

 



Η βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ στο Κέιμπριτζ της Μασσαχουσέτης, απέκτησε το αρχείο του ποιητή και στιχουργού Νίκου Γκάτσου, όπως ανακοίνωσε το ίδρυμα στην ιστοσελίδα του.
Ο Παναγιώτης Ροϊλός, Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στην έδρα Γιώργου Σεφέρη και Καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Χάρβαρντ, αναφέρει: «Ο Νίκος Γκάτσος ήταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής αβάν γκαρντ. Το μακροσκελές ποίημά του «Αμοργός», που δημοσιεύθηκε το 1943, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό την κατοχή των Γερμανών και των συμμάχων τους, χαρακτηρίστηκε σχεδόν αμέσως από κριτικούς και ποιητές ως εμβληματικό έργο του ελληνικού υπερρεαλισμού. Το αρχείο του Γκάτσου θα αποτελέσει σημαντική προσθήκη στα αρχεία του Χάρβαρντ για τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό και φυσικά στη μοναδική του συλλογή για την ελληνική λογοτεχνία και τον πολιτισμό. Δεν μπορεί να τονιστεί αρκετά πόσο μεγάλη είναι η εκπαιδευτική και ερευνητική αξία του αρχείου για διάφορα επιστημονικά πεδία, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής και της ευρύτερης ευρωπαϊκής πολιτισμικής ιστορίας, της συγκριτικής λογοτεχνίας, της ελληνικής λογοτεχνίας και των σπουδών μετάφρασης».
«Ο Γκάτσος ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες στιχουργούς και τραγουδοποιούς του εικοστού αιώνα και οι συνεργασίες του με τους μεγαλύτερους Έλληνες συνθέτες συνέβαλαν στην οριοθέτηση της πορείας της ελληνικής λαϊκής μουσικής, στον γάμο της λαογραφίας με την πρωτοπορία. Η ευκαιρία να εξετάσουμε όχι μόνο τις σημειώσεις και τα έγγραφα του Γκάτσου, αλλά και ηχογραφήσεις από σχεδιάσματα τραγουδιών και ημιτελών συνθέσεων […] θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα το έργο αυτού του πρωτοποριακού τραγουδοποιού» επισημαίνει από πλευράς του ο δρ. Panayotis League.
Το αρχείο περιλαμβάνει μεταξύ :
  • Δεκαοκτώ γράμματα του Οδυσσέα Ελύτη (που κυμαίνονται από τρεις έως 25 σελίδες)
  • Καρτ ποστάλ 50 ετών από την καλή του φίλη και δημοφιλή ερμηνεύτρια Νάνα Μούσχουρη.
  • Το σενάριο της ταινίας του Ελία Καζάν «America America», με σημειώσεις του σκηνοθέτη
  • Σχολιασμένα δακτυλόγραφα των Γιώργου Σεφέρη, Archibald MacLeish, Desmond O’Grady και Charles Haldeman.

Πέμπτη 29 Ιουνίου 2017

ΘΟΔΩΡΟΣ ΤΡΥΦΕΡΗΣ / ΕΣΠΕΡΙΝΟΙ ΠΟΘΟΙ

Ιδιωτική έκδοση (2000)

ΠΩΛΟΥΝΤΑΙ ΑΝΤΙΚΕΣ


Παλαιοπωλείο!
Πωλούνται αντίκες!
Καρδιές βουβαμένες, αστέγαστες τύχες
Φιλιά καιρισμένα, φαντάσματα αθώα
σκιές προδομένες, μα δάκρυα σώα.

Αυτή η μισοκαμμένη αντίκα δεν πουλιέται
αφήστε τη να κλαίει με αναφιλλητό
 με ουλές η πληγωμένη ιστορία της μετριέται
Αυτή η σημαδεμένη αντίκα, είμαι εγώ.

Παλαιοπωλείο! Πωλούνται αντίκες!
Χαμένες αγάπες, αχάραγες νύχτες
Και Χθες συλλημένο εκεί στη γωνία
περάστε να πάρετε..Τρανή ευκαιρία!

πηγή φωτογραφίας: https://www.etsy.com/search?q=abstract+body


ΕΥΗ ΛΑΠΠΑ / CHRONOPASS

Ιδιωτική έκδοση

Πρόλογος
Με το δικό σου περπατημό
δε θα μπορέσεις της ψυχής τα πέρατα να βρεις
ακόμη κι αν όλους τους δρόμους περπατήσεις.
Τόσο βαθύς είναι ο λόγος της ψυχής.

Ηράκλειτος (Απόσπασμα 45,Διογένης Λαέρτιος ΙΧ,7)

**************************************


ΜΙΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΣΚΗΝΗ

Είμαι ένα ανθρώπινο σώμα
Βαδίζω σταθερά στο μονοπάτι μου
Το βλέπω να ανοίγεται μπροστά μου
Νιώθω ασφάλεια στην ευθεία του

Είμαι ένα ανθρώπινο σώμα
Πυξίδα είναι τα χέρια μου
Χρησιμοποιώ τις πέντε αισθήσεις
για να μη χάσω το στίγμα

Την όραση για να βλέπω στα ανοιχτά
και να αποφεύγω ό,τι διαταράσσει την ευθεία
Την ακοή
για να ακούω τη φωνή της λογικής
που μου δείχνει την ασφαλή λωρίδα


Την όσφρηση για μυρίζομαι τις κακοτοπιές
Τη γεύση
για να απολαμβάνω στην πορεία μου
τους καρπούς της σιγουριάς μου
Την αφή
για να ψηλαφίζω τις αισθήσεις μου

{....}


σελίδα 7η



πηγή εικόνας:https://acovadameiga.files.wordpress.com/2016/01/1.jpg?w=600

Τετάρτη 27 Ιουλίου 2016

ΤΟ ΧΡΕΟΣ// ΝΙΚ. ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ

Το χρέος

 Μίλησες
και σε πράγματα που δεν ακούν
 γνωρίζοντας
πως κι από κείνα που ακούνε
δε θ' ακουστείς.
Άνοιξες το παράθυρο κ' είπες το λόγο σου.
Ψίχουλα στα πουλιά η φωνή σου που δε θα γευτούν,
σπόροι στις πέτρες που δεν θα φυτρώσουν.
Αλλά,
ό,τι κι αν έγινε
 ό,τι κι αν γινόταν
το χρέος είναι οφειλόμενο.
Δίνοντάς το κανείς
αισθάνεται μεςστην τραγωδία του ελεύθερος.

Σάββατο 25 Ιουνίου 2016

ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ // ΑΝΤΩΝΗΣ ΖΑΜΠΕΤΑΚΗΣ




Ο μ ο ι ό τ η τ α

'Ενα σύθαμπο ανάμνησης σα νοσταλγία
ένα σύδεντρο ψίθυρων σε πάχνη ονείρου
μια ηχώ αδιάλειπτη σαν καταρράχτης

Μιά κραυγή σαν που χύνεται φλεγόμενο άστρο
ένα σκότος που σκίζεται σαν περηφάνια
μια λυγμών αστραπή σαν παρρησία

'Ενα γέλιο που ράγισε την τρικυμία
ένα βλέμμα που σφράγισε πελάγους θλίψη
μια σιγή που μαρμάρωσε το χάδι του ήλιου

Η λευκότητα π' ανάτειλε σαν αθωότης
τα νερά που κυμάτισαν σαν αρμονία
το τραγούδι που λαγάρισε σα μεσημέρι

Τα χρώματα που έγειραν σαν ήλιου δύση
τα σκιρτήματα π' άγρυπνα θρόισε η Νύχτα
οι πνοές που βουλιάξανε σε ρόδων μέθη

'Ενα χέρι που απλώθηκε σα σφαλισμένο
ένα τραύλισμα αίματος σα θρόμβος ξίφους
κι ένα Άχ! που δραπέτευσε βουβό στα χάη

Μια εικόνα που σάλπισμα κεντά της μνήμης
ένα "χαίρε" που αντίλαλο γεννά οπτασίας -
χαρμολύπης ανταύγασμα σαν ομοιότης.

α. ζ. 21.1.2013

ΦΙΛΙ ΑΝΕΜΟΥ//ΕΛΙΖΑ ΙΣΜΗΝΗ



Φιλί ανέμου.
Συννεφάκι λευκό,
με γαλάζιες ανταύγιες
στα μαλλιά, στη ματιά,
γέμισαν οι ορίζοντες
χρώμα σου...
Οι καλαμιές έπιναν ουρανό κ πρασίνιζαν
τις είδα...
Άγγιξα μια στάλα απ τη χαρά τους,
ευλαβικά...
Στοργικά, φροντίζοντας,
μην σπάσει η ελπίδα... Εντός της σταγώνας ...
Εκεί θα άφηνε την τελευταία της ευχή...
Εντός της σταγώνας... Μ ενα φιλί στα μαλλιά...

Ελίζα Ισμήνη

 https://www.facebook.com/chris.alevra?fref=nf

Κυριακή 19 Ιουνίου 2016

ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΣΤΗ ΘΑΣΟ//ΜΑΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΣΑΡΗΣ

( Αφιερωμένο στην αγαπημένη φίλη μου Μίνα Παπανικολάου
για τις διακοπές της στη Θάσο που τόσο είχε πεθυμήσει!)

ΘΕΡΜΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ τον ποιητή ΜΑΚΗ ΚΑΛΛΙΤΣΑΡΗ για την όμορφη αφιέρωση!



 ΜΟΝΗ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ-ΘΑΣΟΣ


Διακοπές στη Θάσο 
Στη Θάσο που οι αναμνήσεις σου, 
πάντοτε σε τραβούσαν, 
ταξίδι ήρθε η στιγμή , 
 να πραγματοποιήσεις.

 Το καταπράσινο νησί καμάρι του Αιγαίου 
 τούτο τον τόπο η καρδιά θέλησε ν΄ αγαπήσεις. 
Στη Θάσο που οι ομορφιές , 
τελειωμό δεν έχουν
 με τις πανέμορφες ακτές 
τα γραφικά χωριά της 
με τις καθάριες θάλασσες 
και το ψηλό βουνό της 
εκεί η σκέψη σου θα βρεί την τέλεια ηρεμία. 

Και στου Ψαριού την κορυφή
 και τα ψηλά πλατάνια 
θα δεις τις μούσες που χορό στήνουν 
και τραγουδούνε 

Σαν πας στη Σκάλα Ποταμιάς
 και την ψιλή την άμμο
 στα Κοίνηρα, 
τη Θυμωνιά ,
στη σκάλα Ραχωνίου, 
στα Λιμενάρια , 
στις Μαριές ,
στο όμορφο Πευκάρι 
θα ζήσεις πάλι ξένιαστα, 
αυτές τις λίγες μέρες 
και θ ΄ απολαύσεις σα παιδί 
ότ΄ είχες πεθυμήσει. 

Κι΄ όταν θα έρθει η στιγμή 
και πίσω θα γυρίσεις 
 αυτά που χάρηκες εσύ, 
στους φίλους να χαρίσεις.

 Μ.Κ

Δευτέρα 2 Μαΐου 2016

Αγάπη/Νικηφόρος Βρεττάκος



Καὶ στὸ λευκὸ τριαντάφυλλο 
βρίσκεις μιὰ ἰδέα σκόνης.
Τὸ τέλειο θαῦμα θὰ τὸ βρεῖς 

μοναχὰ μὲς στὸν ἄνθρωπο:
λευκὲς ἐκτάσεις ποὺ ἀκτινοβολοῦν ἀληθινὰ
στὸ σύμπαν καὶ ὑπερέχουν. 


Τὸ πιὸ καθαρὸ πράγμα λοιπὸν τῆς δημιουργίας 
δὲν εἶναι τὸ λυκόφως,
οὔτε ὁ οὐρανὸς ποὺ καθρεφτίζεται μὲς στὸ ποτάμι,
οὔτε ὁ ἥλιος πάνω στῆς μηλιᾶς τ᾿ ἄνθη. 

Εἶναι ἡ ἀγάπη.



////////////////////////////////////////////////////////
 Αποχαιρετιστήριο-Ν.Βρεττάκος (1963)

 «…Πάντοτε πίστευα πως η ‘αξία’ βρίσκεται πολύ βαθιά μέσα στον άνθρωπο, στην απόρρητη κρύπτη της καρδιάς, όπως το μαργαριτάρι στο βάθος του ερμητικά κλεισμένου στρειδιού και πώς η μεγαλωσύνη του έθνους φυλάσσεται μέσα στα βάθη των λασπωμένων ξωμάχων, των ρακένδυτων εργατών, κι όλων γενικά των ταπεινών αγνοημένων που η πνοή τους συνενώνεται κάποτε, γίνεται εθνικός αγέρας και συγκλονίζει. Γράφοντας το ταχτικό αυτό χρονογράφημα, νομίζω πως συνομίλησα μαζί τους, έζησα μαζί τους, μοίρασα μαζί τους τη λύπη, το φόβο, τη χαρά, την ελπίδα. Κι είναι μεγάλη η τιμή να ζεις ανάμεσα σ’ αυτό το κλίμα της απλότητας και της υγείας, που αγωνίζεται να ξεσκλαβωθεί και να πάρει την ανιούσα, αποκαθηλώνοντας την ελληνική μοίρα, μια μοίρα που ανατέλλει από τις αλλεπάλληλες σκλαβιές όπως ο ήλιος από τα αλλεπάλληλα σκοτεινά σύννεφα…».
 

Η πιο όμορφη θάλασσα/Ναζίμ Χικμέτ



Θα γελάσεις απ’ τα βάθη των χρυσών σου ματιών
είμαστε μες στο δικό μας κόσμο

Η πιο όμορφη θάλασσα
είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει

Τα πιο όμορφα παιδιά δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα

 
Τις πιο όμορφες μέρες μας
δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα

Κι αυτό που θέλω να σου πω
το πιο όμορφο απ’ όλα,
δε στο `χω πει ακόμα.

μτφρ. Γιάννης Ρίτσος

Τρίτη 26 Απριλίου 2016

Η ποιητική συλλογή της I.PA. με τίτλο SERVO PER AMIKECO/Υπηρετώ δια της Φιλίας



Διαβάζεται ελεύθερα εδώ:

http://www.ipachalkidiki.gr/wp-content/uploads/2016/04/%CE%A0%CE%9F%CE%99%CE%97%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%97-%CE%A3%CE%A5%CE%9B%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%97.pdf

Στο Σταυρό//Μικρή ανθολόγηση//επιμέλεια:Μίνα Παπανικολάου

 Νίκος Γκάτσος

Μάνα μου μάνα
στο δρόμο μου σπείρανε
πέτρα κι αψιθιά
Μάνα μου μάνα
τα νιάτα μου γείρανε
κάτω απ τα σπαθιά

Ουρανέ μου
στείλε μου νερό
να ποτίσω την έρημο
να φυτρώσει
λουλούδι δροσερό
στο κορμί μου τ αέρινο
μάνα μου μάνα
την άνοιξη φέρε μου
πάνω στο σταυρό

Μάνα μου μάνα
ηλιόλουστη μέρα μου
πότε θα σε βρω

Ουρανέ μου
διώχ τη συννεφιά
να περάσω τα σύνορα
κι ένα βράδυ
πάνω στα βουνά
να χτυπήσω τα σήμαντρα
μάνα μου μάνα
στα χέρια μου σήμερα
καίνε τα καρφιά
Ουρανέ μου
στείλε μου νερό
να ποτίσω την έρημο
να φυτρώσει
λουλούδι δροσερό
στο κορμί μου τ αέρινο
μάνα μου μάνα
τον ήλιο σου φέρε μου
πάνω στο σταυρό.

Μία εκτέλεση:


Δεύτερη εκτέλεση: 


Μεγάλη Εβδομάδα-Κική Δημουλά

Μεγάλη Εβδομάδα

Το Όχι είναι δισύλλαβο:
βρέ-χει.
Ο Πιλάτος φοράει το μπλε του αδιάβροχο,
δεν βρίσκει ταξί,
οι συνειδήσεις συνωστίζονται
στον ίδιο μονόδρομο,
όλοι νίπτουν τας χείρας των,
μάλιστα τέτοιες μέρες.
Το Όχι είναι δισύλλαβο,
η ψιλή και η οξεία στο ο
κεντρώνει το Όχι, μονόγραμμα των ημερών.
Το παράθυρο είναι δίφυλλο,
η ψιλή και οξεία βροχή
το κεντρώνει,
μονόγραμμα στο κλειστό Όχι.

Οι καμπάνες οι πένθιμες
ανοίγουν αυλάκια στον αέρα,
χύνονται και ποτίζουν εκτεταμένες ατονίες
ωσότου κάποια απόσταση απότιστη
να τις απορροφήσει.
Οι καμπάνες, ασχέτως τού πένθιμες,
πάντοτε κάτι αποχωρίζουν,
πολλώ μάλλον οι πένθιμες.

Οι καμπάνες φορτώνουν
βαλίτσες στα πούλμαν,
τα τρένα τρέχουνε, ξεσκίζουν
και βάζουν κλήρο
στα ιμάτια των τοπίων.

Σταύρωσον, σταύρωσον
τα χέρια σου στο στήθος...
Τι άλλο να κάνω;
Ποιο μέτρο να κινητοποιήσω;
Πού ξέρω από πού
φεύγει το κάθε πράγμα;
Κάθε κατεύθυνση έχει το άλλοθί της.

Οι πασχαλιές εσταυρωμένες
σ' ένα φθηνό ανθοδοχείο
εμψυχώνουν το άρωμα του θανάτου.
Τα μάτια σου
είναι οι δύο ληστές,
εκ δεξιών και εξ ευωνύμων.

Το Όχι είναι δισύλλαβο,
επιμένω
βρέ-χει.
Οι εκκλησίες ξεχειλίζουν,
όπως ξεχειλίζουν τα ποτήρια
στα άλλα πάθη που εορτάζουμε.

Οί εκκλησίες ξεχειλίζουν
αγάπα τον πλησίον σου...
Απαίτηση,
που μες στη ρύμη και τη γλύκα των ψαλμών,
περνάει σαν εύκολη αγάπη
και χάνει τη θεία απανθρωπιά της,
το θείο ανεφάρμοστο.

Στην κοπιώδη πορεία τού δεηθώμεν
τα μεγάλα κεριά προχωρούν,
τα κεριά της δραχμής μένουν πίσω.
Τα μικρά κεριά κουράζονται εύκολα,
λυγίζουν και διεκτραγωδούν
το αντίτιμο τους.
Η ανισότης των κεριών
αναλιώνει μυσταγωγικά.
Ο θεός τους ο νεωκόρος
τα ρίχνει στον Καιάδα της ανατήξεως.

Ξεχειλίζουν οι εκκλησίες.
Δεν χωράω, δεν πειράζει.
Θα μάθω το τετέλεσται
από άλλη πηγή.
Πιο θετική



Ιδού ο άνθρωπος 1600- Caravaggio
....................................................................
 
Κική Δημουλά, «Η απαρηγορία (Μεγάλη εβδομάδα)»

 Οι βιολέτες, όπως ανήσυχα;/ διορατικά μυρίζουν
όταν κάτι δεν πάει καλά/ κάτι απογοητεύει πάλι.
 Η μεγάλη εβδομάδα,/ όπως στάζει κερί και τάμα
στη θρησκόληπτη ανάμνηση, στην άθεη απουσία.
 Η Κυριακή του Νυμφίου,/ όπως αναστατώνει,
βασίζεις δε βασίζεις το Μεγάλο/ στις αφίξεις.
 Οι διάφοροι Νυμφίοι,/ που κάτι τους τυχαίνει και δεν έρχονται,
κάποια διήμερη εκδρομή,/ κάποια ευκολότερη θρησκεία/ που την ασπάζονται.
 Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεσθημανή
σε κάθε βήμα,/ όπως κατασταλάζεις για το έθιμο
έχουν δεν έχουν ανθίσει οι απορίες.
Οι πατέρες μας, γέροι στο σπίτι,/περιμένουν αυγά και τσουρέκι.
 Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεσθημανή,
τα περιστύλια της υπομονής,
τα παγκάκια να κάτσεις να περιμένεις/ τον ετήσιο Ιούδα,
που αργεί να ‘ρθει/ από το ράφτη, απ’ τον κουρέα.
Το μεγάλο ποσόν που του δίνεις
για να δεχτεί να σε προδίνει ανεξήγητα.
 Της καμπάνας η μεγάλη εξάντληση/ κι η απαρηγορία,
ο νηστικός της ήχος/ όπως λιποθυμάει
στα εαρινά αρμόνια/ των καθολικών απογευμάτων.

Οι αργίες,/ οι αργοπορίες,/ οι αγριότητες,
όπως τις πάμε ως επάνω μόνοι μας.
 Ο Σίμων, που στο τέλος αδιαφόρησε/ κι έφτιαξε τη ζωή του.
Η Μυροφόρος έλλειψις,/ που θα σε ψάχνει απόψε να σε ράνει.
 Η Προηγιασμένη των διαφόρων θρήνων/ τη Μεγάλη Εβδομάδα
και τις διάφορες άλλες εβδομάδες τα ίδια.
 Η Αγία Επανάληψη/ η θαυματουργή,/ η αχειροποίητος,
όπως τη βρήκανε ανυπόγραφη τα πράγματα,/ θαμμένη/
σε κάποια παλαιότητα της μοίρας μας,
σε κάποιο πρόγονό μας μέλλον./ Όπως την πιστεύω.
(Κική Δημουλά, Ποιήματα, εκδ. Ίκαρος)


.............................................................................




Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου-Οδυσσέας Ελύτης

Κάποιος άγνωστος Γαβριήλ μου κάνει νοήματα.
– Σύμφωνοι, θα πεθάνουμε όλοι μας . αλλά προς τι;
Ψηλά κοιτάω σαν άστρο το βορινό παράθυρο
που το ξεχάσανε ανοιχτό και μ’ αναμμένο φως.
Οι άλλοι κοιμούνται ή προσωρινά ή αιώνια
ύπτιοι, με το πρόσωπο ακάλυπτο στον ουρανό.
Πάω μ’ από κοντά τις μετρημένες μέρες μου
– Σύμφωνοι, ναι . αλλ’ η ζωή αυτή δεν έχει τέλος.







 Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: «Ο Χριστός κουβαλάει το σταυρό»

.......................................................................
Ν. Βρεττάκος, Επί του όρους ομιλία

Έκλεινε το άσπρο τριαντάφυλλο

 το κεφάλι του,
 σαν του Ιησού.
 
Σε τρεις μέρες μόνο, 
είπε
 κ’ ελάλησε, 
έκαμε όμοια
στον κόσμο το χρέος του.
 
(κάθε λουλούδι, 
είναι κ’ ένας Ιησούς).
 


Σάββατο 23 Απριλίου 2016

1ο Διεθνές Συμπόσιο I.P.A. Αρχαία Ολυμπία 18-22 Απριλίου 2016


ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Μη Κυβερνητική Οργάνωση
Ικτίνου 2,
105 52 - Αθήνα
ΕΛΛΑΣ
Τηλέφ. +30 210 5227 330 & +30 210 5226 295
Fax. +30 210 5248 397
E-mail ipa@ipa-gr.org
Αρ. πρωτ.:
Αθήνα,27/04/2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Ελληνικό Φως στους Λαούς του Κόσμου
1ο Διεθνές Συμπόσιο ΙΡΑ στην Αρχαία Ολυμπία
Η Ολυμπιακή Φλόγα άναψε για πρώτη φορά από τον ελληνικό ήλιο στον ιερό και
ιστορικό ιστορικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας.Από τότε μέχρι και σήμερα, το μοναδικό στον κόσμο γεγονός της Αφής της Ολυμπιακής Φλόγας αποτελεί την τελετή εκείνη που «αναγγέλλει» παγκόσμια το γεγονός των Ολυμπιακών Αγώνων και της Ολυμπιακής εκεχειρίας.
Πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία το 1ο Διεθνές Συμπόσιο IPA στην Αρχαία Ολυμπία από 18 έως 22 Απριλίου 2016, με την ευκαιρία της αφής της Ολυμπιακής Φλόγας και κατ’ εκτέλεση της αποφάσεως του Παγκοσμίου συνεδρίου της IPA. Το συμπόσιο τέλεσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, ,Ανάπτυξης και Τουρισμού, του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας και συνδιοργανώθηκε με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος και τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας. Τις εργασίες του συμποσίου παρακολούθησαν εκπρόσωποι των Εθνικών τμημάτων της Κύπρου, της Σλοβακίας, της Ρουμανίας, της Βραζιλίας και της Πορτογαλίας και σύσσωμο το Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνικού Τμήματος.
Τον Αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας εκπροσώπησε ο Γενικός Επιθεωρητής Νοτίου Ελλάδος Αντιστράτηγος κ. Αριστείδης Ανδρικόπουλος, τον Σεβασμιότατο μητροπολίτη Ηλείας εκπροσώπησε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ωλένης κ. Αθανάσιος, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος εκπροσώπησε ο βοηθός Περιφερειάρχη κ. Κωσταριάς Δημήτριος και τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας ο Δήμαρχος κ. Κοτζάς Ευθύμιος.
Οι συμμετέχοντες στο συνεδριακό κέντρο ΣΠΑΠ παρακολούθησαν τρεις διακεκριμένους αρχαιολόγους στις παρουσιάσεις τους. Η Προϊσταμένη της ΕΦΑ Ηλείας Δρ. Αρχαιολογίας κα Ερωφίλη – Ίρις Κόλλια μίλησε για το «Θεσμό της Ιεράς Εκεχειρίας στην Αρχαιότητα». Η Δρ. Ιστορίας – Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης κα Κλεάνθη Πατεράκη αναφέρθηκε στο «Θεσμό του αθλητισμού στην Αρχαία Ελλάδα και τους Ολυμπιακούς Αγώνες» και τέλος ο αρχαιολόγος της ΕΦΑ Ηλείας κ. Κώστας Αντωνόπουλος ανέπτυξε το θέμα : «Άσβεστη φλόγα και η λατρεία της θεάς Εστίας στον Ελληνο-ρωμαϊκό κόσμο - Πόσο καλά θεμελιωμένος και συνδεδεμένος με την αρχαία παράδοση είναι ο θεσμός της Ολυμπιακής Φλόγας». Οι εργασίες της πρώτης ημέρας ολοκληρώθηκαν με προβολή βιντεοσκοπημένου μηνύματος του Διευθυντή του Διεθνούς Κέντρου Ολυμπιακής Εκεχειρίας κ. Φίλη Κων/νο.
Την ίδια ημέρα το απόγευμα οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν την συναυλία του Γιάννη Μαρκόπουλου στην είσοδο του Αρχαιολογικού Χώρου. Την επομένη ημέρα το πρωί ξεναγήθηκαν στο Μουσείο αρχαίας Ολυμπιάς και στον αρχαιολογικό χώρο όπου παρακολούθησαν την τελική πρόβα της Αφής της Ολυμπιακής Φλόγας και το απόγευμα παρακολούθησαν στον αύλιο χώρο του μουσείου την παράσταση «Μαρμαρωμένες Τρωάδες».
Την Τετάρτη 20-4-2016 παρετέθη δείπνος σε ταβέρνα της περιοχής με ζωντανή μουσική, την οποία τίμησαν με την παρουσία τους ο Υφυπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Αναστάσιος Πετρόπουλος, ο Αντιδήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας κ. Πέτρος Γιαννακόπουλος, ο Γενικός Επιθεωρητής Αστυνομίας Νοτίου Ελλάδος, Αντ/γος κ. Αριστείδης Ανδρικόπουλος, ο Γενικός Αστυνομικός Διευθυντής Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος Υπ/γος κ. Φώτιος Τσόλκας και ο Δ/ντης ΔΑ Ηλείας Ταξ/χος κ. Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος
Την Πέμπτη οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν την επίσημη αφή της Ολυμπιακής Φλόγας και την έναρξη της Λαμπαδηδρομίας ,του ταξιδιού της φλόγας προς το Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Οι επισκέπτες μας, είχαν την ευκαιρία να ζήσουν μια μοναδική εμπειρία ζωής, να βαδίσουν στα ίδια ακριβώς μονοπάτια που βάδισαν οι αρχαίοι πρόγονοι μας και να αισθανθούν το ιερό ρίγος που απέπνεαν τα λόγια της πρωθιέρειας.
Το συμπόσιο έληξε την Παρασκευή 22 Απριλίου 2016 και όλοι οι συμμετέχοντες αναχώρησαν με τις καλύτερες εντυπώσεις μεταφέροντας στους τόπους τους το μήνυμα και τις αξίες που πρεσβεύει η Ολυμπιακή Φλόγα.
Ευχαριστούμε την Πολιτική και Φυσική ηγεσία του Σώματος, το Υπουργείο Τουρισμού, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, Το Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας τις ξένες αντιπροσωπείες το Παγκόσμιο Συμβούλιο ΙΡΑ, τις ΤΔ Χώρας που συμμετείχαν και το ΔΣ της διοργανώτριας ΤΔ Ηλείας.
Το ραντεβού μας ανανεώθηκε για το 2020 όπου το θεσμοθετημένο πλέον με απόφαση του Παγκοσμίου Συνεδρίου “Συμπόσιο” θα επαναληφθεί για τους Ολυμπιακούς αγώνες του Τόκυο.
SERVO PER AMIKECO






1. Απόσπασμα από τη σκηνική αφήγηση ΜΑΡΜΑΡΩΜΕΝΕΣ ΤΡΩΑΔΕΣ του ΕΥΡΥΠΙΔΗ σε σκηνοθεσία, Λουίζας Κωστούλα.
2. Ένα οδοπορικό στις εργασίες του Συμποσίου  που πραγματοποιήθηκε στην Αρχαία Ολυμπία και στα πλαίσια των εκδηλώσεων της Επίσημης Τελετής Αφής Ολυμπιακής Φλόγας για την Ολυμπιάδα του Ρίο ντε Τζανέιρο,Βραζιλία.


Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2016

ΣΕ ΠΡΟΣΕΧΩ ΣΑΝ ΔΑΚΡΥ/ ΡΗΝΙΩ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑ

 






Σε προσέχω σαν δάκρυ μη χάσει το σχήμα του,
τι νομίζεις μας έχει απομείνει καρδιά μου,
μια φούχτα τσαγανόφλουδες.

Σε προσέχω σαν δάκρυ μη χάσει το σχήμα του.
Ξέρεις; Ναι, ξέρεις.
Εγώ δεν ξέρω.

Κι οι ψαλμωδίες δεν τολμάνε ν’ αγγίξουν
τον θόλο τους και χάνεται ο απόηχος.
Αλάτισέ μου το σκήπτρο σου κι αυτή
τη γεύση την έχασα.

Τι νομίζεις μας έχει απομείνει καρδιά μου,
μια αντάρα μες στη θάλασσα.
Ημέρωσέ μου τα κίτρινα, υποφέρω.
Φέρε τη γνώμη σου κοντά μου, εξαφανίζονται.

Τα τζιτζίκια όπως πάντα ξετρελαίνουν τον κόσμο,
ήχος πυκνός και αδιάσπαστος, ήχος παρηγορητικός,
ήχος καθησυχαστικός, ήχος που δε μας αφορά πια.
Σε προσέχω σαν δάκρυ μη χάσει το σχήμα του.

Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2015

Αδελφοποίηση Συλλόγων :Εβριτών Ξάνθης και Χορευτικού Ομίλου Κατερίνης

ελφοποίηση Συλλόγων :Εβριτών Ξάνθης και Χορευτικού Ομίλου Κατερίνης

Εβρίτες Ξάνθης-Χορός του γάμου
Οι ομιλητές-συμπαρουσιαστές για τον Χορευτικό Όμιλο Κατερίνης Παπανικολάου Μίνα (ποιήτρια) και για τον Σύλλογο Εβριτών Ξάνθης Λεωνίδας Βλασακούδης (εκπαιδευτικός)



Ο Δήμαρχος Κατερίνης-Σάββας Χιονίδης

τα μέλη των δύο συλλόγων
Μίνα Παπανικολάου-Μιχάλης Καμανατζής-Πρόεδρος του Χορευτικού Ομίλου Κατερίνης "ο Όλυμπος"       και Θωμάς Σαρρής-χορευτής

Θεόδωρος Παυλίδης-Πρόεδρος ΟΠΠΑ Δήμου Κατερίνης-Πρόεδρος ΧΟΚ Μιχάλης Καμαντζής και Πρόεδρος Εβριτών Ξάνθης Απόστολος Πολυμένης κατά την υπογραφή του Πρωτοκόλλου Αδελφοποίησης των συλλόγων

Πιπίτσα Μακρίδου-Πρόεδρος του Δημοτικού Ωδείου Κατερίνης, Μίνα Παπανικολάου -ποιήτρια-ομιλήτρια, Ρίζος Κωνσταντίνος-χορευτής μέλος του ΧΟΚ.
Χορευτές των δύο συλλόγων κατά την λήξη της εκδήλωσης.

Το Σάββατο 21/11/2015 ο Χορευτικός Όμιλος Κατερίνης "ο Όλυμπος " και ο σύλλογος Εβριτών Ξάνθης πραγματοποίησαν εκδήλωση Αδελφοποίησης.
Η συμφωνία αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για στενούς δεσμούς μεταξύ των δύο συλλόγων, με σκοπό την δημιουργία ενός ισχυρού συνόλου για ολοκληρωμένες δράσεις και δυναμικές παρεμβάσεις στον πολιτισμό.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε  στις εγκαταστάσεις του 2ου & 5ου ΓΕΛ Κατερίνης υπό την παρουσία και μαρτυρία των: Δημάρχου Κατερίνης κου Χιονίδη Σάββα, Προέδρου του ΟΠΠΑΠ κου Θεόδωρου Παυλίδη, αντιπροέδρου του ΟΠΠΑΠ κου Παπαζήση Αναστάσιου, την Πρόεδρο του Δημοτικού Ραδιοφώνου κα Ελευθεριάδου Ροδή.
Επίσης υπό την μαρτυρία των Προέδρων των συλλόγων: Θρακική Εστία, Θρακικός Μορφωτικός Σύλλογος Γανόχωρας, Μορφωτικός  Λαογραφικός  Συλλόγος  Αιγινίου "η Δήμητρα" και πλήθους κόσμου.
Τη βραδιά παρουσίασαν και μίλησαν για την ιστορία των δύο συλλόγων, τους στόχους και τα έργα τους οι: Μίνα Παπανικολάου (οικονομολόγος-ποιήτρια) για τον Χορευτικό όμιλο Κατερίνης "ο Όλυμπος" και για το σύλλογο Εβριτών Ξάνθης ο εκπαιδευτικός Βλασακούδης Λεωνίδας.

Κατερίνη 21/11/2015

Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2015

ΟΜΟΛΟΓΙΑ//ΑΝΤΩΝΗΣ ΖΑΜΠΕΤΑΚΗΣ



Αιώνας αστραπής η στιγμή που στα βλέμματα
ανάτειλε μεσουράνησε κι έδυσε ολόλευκη
στης συστολής της τη φλόγα η Γνωριμιά και ο Λόγος της
'Αηχος πολύφθογος όπως στην τρικυμιά της απεραντοσύνης του
άρμοζε κλείστηκε εφτασφράγιστος στων βλεφάρων τον ίμερο
Στέρεος στην κλαγγή καιρών και αέρηδων 'Ασπιλος
στη βοή της ροής των ημερών και των χρόνων του

Κάθε που σε λογής ασωτείες σπαταλώντας
της ψυχής μου το νάμα ενδεής καταφεύγω
Σε ερήμων ποτάμια κοσκινίζοντας ρυπαρός
χρυσοθήρας την άμμο τους
 Της πνοής σου ο ήλιος ανατέλλοντας θροϊζει
των πηγών του το δρόσος μερεύοντας
της αέναης δίψας τον κάματο
Χλοϊζουν των γκρεμών τ' ακροχείλια μου
Γέρνουν
στις κοιλάδες του φέγγους των άστρων σου
στους ξέφυλλους κλώνους της λεπτής ευωδιάς των ψιθύρων σου
στις περίτεχνες απαλές χαρακιές πετρωμένων παραδείσων σε νούφαρα
Λίμνες ονείρων αλώβητες
Φιλιά ανεπίδοτα
Αγάπες αξόδευτες
Αστερισμοί συνταυτίσεων παράλληλοι
Αγγίγματα εμπιστεύσεων άρρητα
Σιγουριά μακρυνή
Διαστημάτων τελική επισφάλεια
Φωταψία ήλιου αμάχητη
Πατώ τα ιερά των βωμών σου
Εισπνέω την πλημμυρίδα της θέρμης σου

α. ζ. 18.11.12

Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2015

τραβέρσο....

τραβέρσο.... 
όταν βρεθείς σ'ωκεανό, 
μακριά απ' ανθρώπου μάτι, 
έρωτας είναι και θεός, 
του πέλαου το δάκρυ.. 
εκεί βυθίζεσαι αργά στο μάτι του κυκλώνα 
και της ψυχής μοναδική είν'η δική σου εικόνα μεταλαβιά είν' του Νοτιά, 
τ' άστρο που μας ορίζει 
λάμνει στα ίστια πανιά της μοίρας που γυρίζει 
πυρόχρωμα τα δειλινά του ήλιου τα ταξίδια αβέρτα η ίσαλος γραμμή, 
τα κύματα διασίδια σαν η Γοργώ φουσκώνει τα νερά η πλώρη ανασηκώνεται στη ρότα 
ξεβράζει το σκοτάδι του τα χνώτα απάνω του η γαλέρα πως γλιστρά... 
 τη γλώσσα που μιλούν οι ναυτικοί σ'ένα τραβέρσο γνώριμο του Καββαδία 
κι ο γέρος θερμαστής από την Οία κερνούσε όλους το 'βασίλεμα ρακή... ......

φ.κ 8/5/2015


 αφορμή από τους στίχους του Νίκου Καββαδία που ανάρτησε ο χωρικός χωρικός 
«Όταν πιστεύω θάλασσα μονάχα και βυθό, και προσκυνώ για κόνισμα έναν παλιό αστρολάβο, πες μου, στην άγια πίστη σου πώς να προσευχηθώ;» Σε ποιόν να ξομολογηθώ και πώς να μεταλάβω;»

Σάββατο 29 Αυγούστου 2015

Η ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ/R.SHUMMAN & ΧΑΡ.ΝΑΒΡΟΖΙΔΗΣ

Μια ιδιαίτερη βραδιά Μουσικής και Ποίησης στην ΕΚΑΒΗ

Κυριακή 2 Αυγούστου 2015

Ηράκλειτος


Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ηράκλειτος της Εφέσου
170
Φανταστική απεικόνιση του Ηρακλείτου
σε πίνακα του Γιοχάνες Μορέιλσε
Γέννηση περίπου το 544 π.Χ.
Έφεσος
Θάνατος περίπου το 484 π.Χ.
Σχολή Προσωκρατικός
Αξιοσημείωτες Ιδέες Ενότητα των αντιθέτων
Επιδράσεις Στωικούς
Επηρέασε Παρμενίδης, Εμπεδοκλής,
Δημόκριτος, Στωικοί φιλόσοφοι
Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος (αρχ. Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος) ήταν Έλληνας προσωκρατικός φιλόσοφος που έζησε τον 6ο με 5ο π.Χ. αιώνα στην Έφεσο, στην Ιωνία της Μικράς Ασίας. Ήταν απόγονος του ιδρυτή της πόλης, Ανδρόκλου. Λίγα μας είναι γνωστά για τα πρώτα χρόνια και τη μόρφωσή του αλλά θεωρείται μάλλον αυτοδίδακτος και εμπνευσμένος, παρά εργατικός μελετητής του φυσικού κόσμου. Λόγω της έλλειψης γνώσης για το σύνολο του έργου του, καθώς λίγα έχουν διασωθεί, αλλά και για την αινιγματική φύση της φιλοσοφίας του, καλείται «Σκοτεινός».

Πίνακας περιεχομένων

Σύνοψη

Ο Ηράκλειτος είναι γνωστός για την ιδέα της συνεχούς αλλαγής που διέπει ως νόμος το σύμπαν. Δική του είναι η φράση «Κανείς δεν μπορεί να μπει στο ίδιο ποτάμι δύο φορές». Πίστευε στο ότι ο κόσμος δημιουργείται από τη «φωτιά», την αντίθεση και τον πόλεμο μεταξύ των αντιθέτων, στο οποίο συμπληρώνει: «τα εναντιόδρομα έχουν ενιαία φορά - από τα αντίθετα γεννιέται η ωραιότερη αρμονία».

Βιογραφικά στοιχεία

Ηράκλειτος σε λεπτομέρεια της Σχολής των Αθηνών του Ραφαήλ
Η κύρια πηγή για την ζωή του Ηρακλείτου είναι ο Διογένης ο Λαέρτιος, παρόλο που κάποιοι αμφισβητούν την εγκυρότητά του. Ο Ηράκλειτος γεννήθηκε από μια αριστοκρατική οικογένεια στην Έφεσο, κατά το 544 π.Χ. Αν λάβουμε υπ' όψιν ότι η ακμή του συμπίπτει με την 69η Ολυμπιάδα (504 π.Χ.-501 π.Χ.) και ότι έζησε 60 έτη, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ο θάνατός του συνέβη το 484 π.Χ.. Πατέρας του αναφέρεται ο Βλύσων (ή Βλόσων) ή Ηράκων. Ανήκε στο γένος των Ανδροκλειδών, εκείνων δηλαδή που υπό την Αρχηγία του Ανδρόκλου, του γιου του Βασιλέα των Αθηνών Κόδρου, εξόρμησαν από την Αθήνα και έκτισαν στην Ιωνία (Μικρά Ασία) την Έφεσο. Ο Διογένης αναφέρει ότι ο Ηράκλειτος παραιτήθηκε της βασιλείας για χάρη του αδερφού του και ο Στράβων επιβεβαιώνει ότι υπήρχε μια κυριαρχούσα οικογένεια στην Έφεσο, με καταγωγή από τον Άνδροκλο και η οποία διατηρούσε ακόμα τον τίτλο, είχε εξέχουσα θέση στους αγώνες και μπορούσε να απολαμβάνει κάποια προνόμια. Πόσο μεγάλη εξουσία είχε ο βασιλιάς, είναι ένα άλλο ερώτημα. Η Έφεσος αποτελούσε τμήμα της Περσικής Αυτοκρατορίας από το 547 και διοικούταν από έναν σατράπη, καθώς ο Μεγάλος Βασιλέας επέτρεπε στους Ίωνες μια αξιοσημείωτη αυτονομία. Ο Διογένης γράφει ότι ο Ηράκλειτος συνήθιζε να παίζει αστραγάλους με τους νέους, στον ναό της Αρτέμιδος και όταν του ζητήθηκε να κάνει νόμους, εκείνος αρνήθηκε λέγοντας ότι "κεκρατήσθαι τη πονηρά πολιτεία την πόλιν", που σημαίνει ότι είχε επικρατήσει η φαυλότητα στην πόλη.
Οι περί του βίου του όμως αναφερόμενες ειδήσεις είναι πολύ λίγες. Ο Ηράκλειτος υπήρξε από παιδικής του ηλικίας άξιος θαυμασμού. Αν και δεν υπήρξε κανενός άλλου μαθητής, υποστήριζε ο ίδιος πως είχε μάθει τα πάντα από τον εαυτό του. Από τα διασωθέντα αποσπάσματα του έργου του, φαίνεται ότι γνώριζε πολύ καλά σχεδόν όλα τα συγγράμματα των προγενέστερων φιλοσόφων, των επικών και ελεγειακών ποιητών καθώς και όλες τις ιστορικές συγγραφές που κυκλοφορούσαν στην εποχή του στην Ιωνία.
Η εποχή του είναι μεταβατική και σηματοδοτείται από μεγάλες κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές αλλαγές. Η φιλοσοφία του αντιμετωπίζει κριτικά τις εξελίξεις της εποχής του και παίρνει αποστάσεις τόσο από τη μυθική παράδοση όσο και από τη νέα κοινωνία που ανατέλλει.

Έργο

Στον Ηράκλειτο απονέμεται ένα έργο με τίτλο Περί Φύσεως, το οποίο χωρίζεται σε τρία μέρη με περιεχόμενο πολιτικό, θεολογικό και κοσμογονικό. Από τα λιγοστά αποσπάσματα που έχουν διασωθεί, φαίνεται πως ο χαρακτήρας του γραπτού έργου του είναι αποφθεγματικός. Η δομή και σύνθεση των αφορισμών του είναι λεπτομερειακά επεξεργασμένη και το ύφος του αινιγματικό. Αυτός είναι άλλωστε ο βασικός λόγος για τον οποίο αποκλήθηκε «σκοτεινός».
1. Ο βασιλιάς στον οποίο ανήκει το δελφικό μαντείο ούτε λέγει ούτε κρύπτει αλλά δίνει σημάδια.
2. Δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι για δεύτερη φορά.
Χαρακτηρίζοντας με αυτόν τον τρόπο το έργο του, ο Ηράκλειτος υποδεικνύει ότι δεν αποκαλύπτει τη σκέψη του με άμεσο τρόπο, ούτε όμως επιχειρεί να παραπλανήσει τους ακροατές του. Παρέχει τα σημάδια, τα οποία εκείνοι καλούνται να εννοήσουν με τον ορθό τρόπο. Η φιλοσοφία του, πάλι με τα λόγια του ίδιου, δεν είναι μια αυθαίρετη και υποκειμενική κατασκευή αλλά μια έκφραση του λόγου που διέπει τα πάντα, όσο και αν μένει απρόσιτος στους πολλούς. Η δυσκολία κατανόησης του λόγου του δεν οφείλεται επομένως σε δική του ιδιορρυθμία, αλλά στην αδυναμία των πολλών να εννοήσουν όχι τα λόγια του αλλά τον ίδιο τον «λόγο».
Στις ρήσεις του αναφέρεται ο «Λόγος», πχ «τα πάντα διέπονται από τον Λόγο» κάτι που έχει γίνει αντικείμενο πολλών ερμηνειών καθώς ο η φιλοσοφική σκέψη και η ορολογία της ήταν τότε ακόμα στα πρώτα στάδια. Ακόμη και σήμερα η λέξη «λόγος» αντανακλά τόσα πολλά νοήματα στη χρήση της στην ελληνική που δεν μπορεί να αποδοθεί απλώς λεξικογραφικά, χωρίς συνοδό ερμηνεία από παραδείγματα, ιδίως σε άλλες γλώσσες. Στον Ηράκλειτο η έννοια λόγος έχει επίσης πολλές σημασίες και εννοιακές αποχρώσεις. Σημαίνει ομιλία (προφορικός λόγος), αλλά και ρυθμιστική αρχή που διέπει το σύνολο της πραγματικότητας και συνδέει με σχέσεις αναλογίας τα πάντα. Επομένως, εδώ ο λόγος είναι η αιώνια καθολική σχέση που ρυθμίζει την πραγματικότητα, όπως αυτή εκφράζεται γλωσσικά.
Μέλημα του φιλόσοφου είναι η αφύπνιση των ανθρώπων και η καθοδήγησή τους προς την ομολογία, προς τη λογική σκέψη που καθορίζει και συνδέει τη βαθύτερη φύση των πραγμάτων. Με αυτόν τον τρόπο διακρίνει την «πολυμάθεια» από την ουσιαστική και βαθιά γνώση των πραγμάτων.

Κοσμολογία

Ο κόσμος για τον Ηράκλειτο δεν είναι αποτέλεσμα δημιουργίας ή γένεσης, αλλά προϋπάρχει προαιώνια και περιγράφεται ως ζωντανή φωτιά, η οποία εναλλάξ δυναμώνει και εξασθενεί, χωρίς ποτέ να σβήνει εντελώς.
Το αείζωον πυρ διανύει μια κυκλική τροχιά κατά την οποία μεταλλάσσεται σε θάλασσα, κατόπιν σε γη, για να ακολουθήσει η αντίστροφη διαδικασία μεταλλαγής της γης σε θάλασσα και της θάλασσας σε φωτιά. Το πυρ του Ηρακλείτου είναι μια κοσμολογική σταθερά που κινείται και μεταμορφώνεται αέναα. Η διαρκής κίνηση και μεταβολή αποτελεί το θεμελιώδες χαρακτηριστικό της πραγματικότητας, το οποίο εξέφρασε ο φιλόσοφος με την εικόνα ενός ποταμού που παραμένει ίδιος, ενώ το νερό που κυλάει μέσα του αλλάζει διαρκώς. Αντίθετα με τους οπαδούς του, τους αποκαλούμενους Ηρακλείτειους, ο φιλόσοφος μάλλον δεν πίστευε σε μια καθολική ροή και μεταβολή, αλλά επέμενε στη σύνδεση αυτής της μεταβολής με σταθερές παραμέτρους. Η παροιμιώδης φράση που χαρακτηρίζει τη φιλοσοφία του Ηρακλείτου:
Τα πάντα ρει, μηδέποτε κατά τ' αυτό μένειν
Σε ό,τι αφορά τη θέση του ως προς τις αντίθετες έννοιες, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το απόφθεγμά του «τα ψυχρά θερμαίνονται, τα θερμά ψύχονται, τα υγρά ξηραίνονται, τα ξηρά υγραίνουν», το οποίο υποδεικνύει ότι οι φαινομενικά αντίθετες καταστάσεις, τάσεις και δυνάμεις, συνδέονται με μια συνεκτική σχέση αρμονίας. Η σχέση των αντιθέτων του δεν εκφράζεται μόνον μέσω του κοινού λόγου, αλλά και ως «πόλεμος» - μια άλλη όψη της αρμονίας, μια κοσμική σταθερά που διέπει τα αντίθετα και παράγει διαρκώς μέσω συγκρούσεων νέες ισορροπίες. Η χρήση του όρου πόλεμος («πόλεμος πατήρ πάντων» είναι ένα επίσης από τα γνωστά ρητά του) συνδέεται στην ουσία με το «τα πάντα ρει» καθώς τα πάντα στον κόσμο είναι σε συνεχή κίνηση και διεργασία (δηλαδή, σε πόλεμο).
Ο Ηράκλειτος, πιστός στο «τα πάντα ρει» υπενθύμιζε ότι «δεν μπορείς να μπεις δυο φορές στον ίδιο ποταμό» επειδή ανά πάσα στιγμή ο ποταμός αλλάζει, οπότε ποτέ δεν είναι ο ίδιος ποταμός.
Επίσης υποστήριζε ότι η πρωταρχική ουσία στον κόσμο είναι η ενέργεια (το πυρ).

 ----------------------------------------------------------------------------------------------

Βιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση

  • Βέικος, Θεόφιλος, «Ο λόγος και η τάξη του κόσμου των ανθρώπων στον Ηράκλειτο (απόσπ. 114) ». Επιστημονική Επετηρίς της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών 28 (1979-85), 411
  • Καλογεράκος, Ι. και Θανασάς Π. Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι, στο Ελληνική Φιλοσοφία και Επιστήμη από την Αρχαιότητα έως τον 20ο αιώνα, Ε.Α.Π., (Πάτρα, 2000), ISBN 960-538-290-3.
  • Αναστάσιος Αρβανιτάκης Ηράκλειτος: Άπαντα. Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη, 1999.
  • Ταμπάκης, Νίκος. Ηράκλειτος και σύγχρονος κόσμος. Γκοβόστης, Αθήνα 2006, ISBN 960-446-019-6.
  • Γεωργίου Αντρέας. Ηράκλειτος - ο ηττημένος νικητής. Γκοβόστης, Αθήνα 1997, ISBN 960270716X.
  • Γεωργοπούλου, Ν. Η φιλοσοφική κατανόηση του θείου στην Ελλάδα. Από τον Όμηρο ως το Διαφωτισμό. Αθήνα, 1989.
  • Γιανναδάκης Νίκος Χ, «Ηράκλειτος εναντίον Επιμενίδου;», Αριάδνη. Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης 5 (1989), 63-68.
  • Βουδούρης, Κωνσταντίνος, «Ο Ηράκλειτος και η διαλεκτική αντίληψη για την πολιτική». Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση 4 (1987), 255-275
  • Kessidis, Theocharis: «Οι κοινωνικο-πολιτικές απόψεις του Ηρακλείτου» [Ελληνική περίληψη Δημήτρη Παπαδή]. Φιλοσοφία 13-14 (1983-84), 106-108
  • Φαράντος Γεώργιος, «Η πολιτική φιλοσοφία του Ηράκλειτου». Παρνασσός 24 (1982), 54-111.
  • Κεσσίδης Θεοχάρης, «Η διαλεκτική του Ηράκλειτου του Εφέσιου». Επιστημονική σκέψη 9 (1982), 58-65.
  • Κεσσίδης Θεοχάρης, «Ο Ηράκλειτος και η αρχαία Ανατολή. (Κριτικές σημειώσεις)». Παρνασσός 24 (1982), 303-316.
  • Γέροντας, Δημήτρης, «Στα ίχνη του Ηράκλειτου». Ευθύνη 114 (1981), 328-333
  • Παιονίδης, Φιλήμων, «Συμβολή στην κατανόηση του πολιτικού Ηρακλείτου». Παρνασσός 22 (1980), 567-573.
  • Καλογεράκος, Ἰωάννης Γ., «Πὺρ καὶ θεός: φυσικὴ καὶ θεολογία στὴ σκέψη τοῦ Ἡράκλειτου», Φιλοσοφία, 25-26(1995-1996) , σσ. 96-117

Ξενόγλωσση

  • Gigon, Olof, «Στοχασμοί πάνω στον Ηράκλειτο και τον Παρμενίδη». Μετάφρ. Λίλα Σκάμη. Εποπτεία 54 (1981), 99-107
  • Berenson F. M., «Η σημασία της φιλοσοφίας του Ηρακλείτου», Μετάφρ. Κωνσταντίνος Βουδούρης. Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση 2 (1985), 243-251.
  • G. S. KIRK / J. E. RAVEN / MALCOLM SCHOFIELD, Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι, Μετάφραση Δημοσθένη Κούρτοβικ,εκδ.ΜΙΕΤ, Αθήνα,1988, 2006(4η εκδοση),σελ.190-220
  • Windelband, W., Heimsoeth H. Εγχειρίδιο Ιστορίας της Φιλοσοφίας, Τομ. Α΄, Μ.Ι.Ε.Τ. (Αθήνα 2001 δ΄).